شایدبررسی انگیزه ای انقلاب های جدید درمنطقه بسیار باشد و در این ضمینه مقاله ها، سخنرانی های زیادی کتابت و یا بیان شده باشد ولی تحلیل هرکدام ازعوامل متفاوت بوده و نگرش ها و رویکردهای متفاوت دراین زمینه هم برای تضاد وتناقضات دراین رویکردهاست بررسی این دیدگاه هاما را برای یافتن حقیقت عوامل کمک رسانی کرده و دست ما را برای تحلیل های آینده می گشاید.
گروهی از این تحلیل ها برگرفته از این موضوع مهم واساسی است که آمریکا و رژیم صهیونیستی گمان می‌کردند که مردم منطقه همیشه در خواب خواهند ماند و آنها می‌توانند به‌راحتی به سیطره‌ی خود ادامه دهند، اما مردم تونس و مصر و بقیه ی کشورهای منطقه آنها را غافل‌گیر کردند. اتفاقات جدیدی هم در جهان اسلام در راه است که به منافع رژیم صهیونیستی ضربه خواهد زد پس ماهیت این انقلاب ها بیشتر ضدصهیونیسم و آمریکا بوده است این تفکر نفرت از آمریکا آنقدر با اهمیت است که صلاح‌الدین مصری، یکی ازمتفکران و انقلابیون مصر در مصاحبه ای باسایت مقام معظم رهبری حضرت آیت الله العظمی امام خامنه ای می گوید : آن‌چه مسئولیت بیداری اسلامی را در قرن بیست‌ویکم برجسته می‌سازد، مواجهه‌ی شدیدتر این موج با رژیم صهیونیستی و نظام‌های دست‌نشانده‌ی ظالم است.
ازجمله آسیب های وارده به رژیم صهیونیستی را می توان:
۱- ازدست دادن بزرگترین متحدان خودازجمله مصر و تونس
۲- آسیب مهم وارده به رژیم صهیونیستی آسیب اقتصادی برای مثال : متوقف ساختن انتقال گاز از مصر به فلسطین اشغالی
۳- آسیب دیگر به رژیم صهیونیستی، مواجه شدن با چالش امنیتی در کرانه باختری
اما گروه دیگری این اتفاقات اخیر را برنامه ی خود امریکا برای تغییر حاکمیت ها و اجرای برنامه های خاص خود درسال ۲۰۱۲ و در ادامه ی برنامه ی خاورمیانه ی جدید می دانند درجواب این گروه باید عرض کرد این خیلی ساده‌انگاری است که ما آمریکا را فعال مایشاء بدانیم و فکر کنیم هر اتفاقی که می‌افتد، کار آمریکایی‌ها است. البته این بدان معنا نیست که آمریکا تلاش ندارد که این تحولات را به نفع خودش برگرداند. دلایل بسیار در رد این نظریه موجود است که به اختصار آن را بیان می کنیم :
۱- آمریکایی‌ها در جریان این تحولات پیوسته مواضع‌شان را تغییر داده‌اند
۲- مصر که مرز امن اسرائیل بود الآن از بین رفته است. رژیم صهیونیستی بزرگ‌ترین ضربه را خورد.
۳- هر حکومتی که در این کشورها روی کار بیاید، حتماً فاصله‌اش با آمریکا بیشتر از فاصله‌ای است که درحکومت های قبل بوده است، با این کشور دارد
۴- حمایت آمریکا از انقلاب ها بصورت لفظی بوده وفقط برای انقلاب های مردمی در چند کشور بوده نه درهمه ی این کشورها
دکترمحمداکرمی نیا در مصاحبه ای پیرامون رد این تحلیل اشاره به طرح خاورمیانه ی جدیدکرده و متذکر می شود : مردم وقتی در کشورهای عربی بیکار می­‌شوند، در فقر به سر می‌­برند، در خفقان سیاسی و استبداد به سر می­‌برند، ممکن است به اقدامات تروریستی علیه آمریکا نیز روی بیاورند. این هم نکته دیگری بود که در طرح خاورمیانه بزرگ بدان اشاره کردند. اقدام سوم این است که این­‌ها ممکن است انقلاب کنند و این انقلاب از نوع ایران اسلامی باشد و این یک خطر بسیار بزرگ است. آمریکایی‌­ها برای این‌که با این خطرات مقابله کنند در سه محور اقتصادی، سیاسی-فرهنگی و سیاسی تصمیم به انجام اقداماتی گرفتند. مثلا در محور سیاسی گفتند که فضای سیاسی کشورهای منطقه باید باز شود، در بخش اقتصاد تصمیم گرفتند که نقش دولت را در اقتصاد کم کنند. در محور آموزشی-فرهنگی گفتند که سطح سواد را بالا ببریم و زن­‌ها را هرچه بیشتر وارد عرصه اجتماع کنیم. زن­‌ها وقتی با آموزه­‌های لیبرالی آشنا می­‌شوند، بچه­‌هایی تربیت می­‌کنند که آن بچه­‌ها دیگر برای ما خطرناک نیستند.
گروه دیگرعوامل اقتصادی را باعث این رویکرد مردم میدانند و معتقداند بی کاری ،فقر شدید غذایی ،عدم توسعه ی صنایع و شاخص های بین المللی توسعه، فساد شدید مالی دستگاه حکومتی و… سایت رسمی حزب الله درمقاله ای دراین باره مینویسد: آمار بیکاری در کشورهای عربی در کنفرانس اخیر شرم الشیخ مصر به طور متوسط چهارده درصد اعلام شد و این در حالی است که هر ساله سه درصد به این رقم اضافه می شود . دنیای عرب همچنین بشدت از لحاظ غذایی به خارج وابسته است و این کشورها هرگز نتوانسته اند که تولید کننده های خوبی در این عرصه باشند.
بهترین نمونه ای که می توان ذکر کرد مصر است ، جایی که این کشور یکی از بزرگ ترین وارد کننده های گندم در دنیا است . چند شورش اجتماعی که در مصر در دهه های اخیر رخ داده است به علت بحران نان بوده است . از دهه ۱۹۵۰ تاکنون رژیم های قدرت طلب در جهان اقدام به توزیع مایحتاج اولیه غذایی مانند نان، شیر و تخم مرغ به شکل یارانه ای میان توده های مردم کرده اند تا در قبال آن به آرامش سیاسی دست یابند. بهترین دلیل بر نقش بی چون و چرای مشکلات اقتصادی و به خصوص بالا بودن قیمت مواد غذایی در انقلاب های اخیر در کشورهای عربی این است که در کشورهای نفتی چون عربستان به علت کمرنگ بودن چنین مشکلاتی ، اعتراضات گسترده به مانند قیام مردم مصر و یا تونس شکل نگرفته است و آن چه مشاهده می شود تنها مربوط به کشورهای غیرنفتی و فقیر است.
اما گروهی دیگر معتقداند این قیام ها بیشتر برای اسلام خواهی بوده است. این گروه موید حرف خود را شعارهای مردمی و حرکت های مذهبی چون نمازهای جماعت و راهپیمایی های بعد از هر نماز جمعه می دانند. مدعای تاریخی این گروه این است: شعارهایی که جمال عبدالناصر در زمان حکومت خودش می‌داد و متحدین او در سوریه، لیبی، سودان، عراق و جاهای دیگر، همگی شعارهای عربی بود. فاتحه پان‌ عربیسم در زمان جنگ ژوئن ۱۹۶۷، که کشورهای عربی در سه جبهه اردن، سوریه و مصر شکست خوردند، خوانده شد؛ یعنی چه؟ یعنی تکیه بر عربیت به‌ جای اسلامیت. از آن زمان به بعد ما شاهد رشد آرمان‌های اسلامی هستیم.که این خیزش ها و انقلاب های اخیر برگرفته از همین آرمان هاست. دلیل دیگر این است که سابقه اسلامیت آن کسانی که در حال حاضر پرچم‌دار مبارزه هستند و اسم برخی‌شان در رسانه‌ها برده می‌شود، امری بارز است و آن‌ها در حرف‌هایشان تکیه بر اسلام می‌کننداحمد السیوفی، عضو شورای سردبیری روزنامه «الاهرام» مصر در مصاحبه ای می گوید: الان جوّ اسلامی بر منطقه خاورمیانه حاکم شده است و نیروهای اسلامی به تدریج در منطقه جان می‌گیرند و دین و اخلاق و معنویات خود را ابراز می‌کنند. رهبر معظم انقلاب اسلامی حضرت آیت الله العظمی امام خامنه ای هم به همین تغییرات و معادلات سیاسی به نفع گروه‌های مقاومت اشاره کرده‌اند. درهمین راستا ایشان در دیدار با سفرا و رؤسای نمایندگی‌های سیاسی ایران در خارج از کشور می فرمایند:

اسلام با پایه‌ها و مبانی استکبار یعنی ظلم و تجاوز و اشغالگری مبارزه می‌کند به همین علت زورگویان جهانی از نفسِ گرایش ملت‌ها به اسلام متوحش می‌شوند، همچنان‌که در حوادث ماه‌های اخیر منطقه، از ظواهر و نشانه‌های اسلامی بودن تظاهرات ملت‌ها و پیروزی اسلام‌گرایان در انتخابات، علناً ابراز نگرانی کرده‌اند.
درراستای تفکر خیزش برای اسلام خواهی گروهی معتقد اند که این اسلام خواهی اسلامی ازنوع ترکیه و یا عربستان بوده ومردم به دنبال حکومت های اسلامی از این قبیل هستند که درجواب باید گفت با نگاه به شریعت گرایی در شمال آفریقا و آسیای جنوب غربی اسلام گرایی به مثابه فرمول اداره جامعه درمی یابیم که این روند نسبتی با آنچه در ترکیه و عربستان در جریان است، ندارد. حتی اگر بعضی از چهره های فعال اسلام گرا در شمال آفریقا از ترکیه تمجید کنند از آن چیزی در حکومت ترکیه تمجید می کنند که مربوط به دفاع ترکیه از مردم فلسطین است و یا اقتدار داخلی نسبی دولت فعلی ترکیه نسبت به دولت های قبلی ترکیه و یا دولت های عربی می باشد. دولت کنونی در ترکیه یک مدل اسلام گرایانه نیست چون در ۹ سال گذشته، دولت ترکیه دنبال اجرای شریعت اسلامی نرفته است. لذا بدون شک اسلام گرایی سیاسی و آنچه در منطقه برای ساخت نظام های شریعت گرا نیاز است، تنها در جمهوری اسلامی ایران قابل دستیابی است.
اما درخاتمه ی این مقاله لازم به ذکر است که آنچه از شواهد و قراین به نظر می رسد موج اسلام خواهی و حکومت اسلامی در این انقلاب ها در الویت نخست است ،استکبار ستیزی و توسعه طلبی اقتصادی نیز در مکانهای بعدی قرار می گیرد که این اسلام گرایی مصداق بارزی دارد و آن هم انقلاب اسلامی ایران است که تمامی اهداف قیام ها را بعد از سه دهه ی پرصلابت محقق کرده است.